bankierslamp
De Emeralite bankierslamp van McFaddin in 1909

boston bibliotheek

De bankierslamp, ontwikkeld en geproduceerd door Harrison D. McFaddin in 1909 onder de naam Emeralite lamp, is een iconisch design en ongewijzigd populair. De lamp is beter bekend onder namen als bankierslamp, notarislamp of bibliotheeklamp en geeft zowel klassieke als moderne interieurs cachet.

 

De lampenkap in historisch perspectief (…OMG!).

Lampenkappen werden al langer gemaakt. Vóór het elektrische tijdperk gebruikte de stad Parijs al in 1763 (…Napoleon was nog niet geboren!) en Milaan (1785) een lampenkap op olie-straatlantaarns om het licht te versterken en te reflecteren.

Bij de introductie van de elektrische lamp ontstond vanaf 1880 een andere behoefte: het kunnen dimmen van het intense elektrische licht en het kunnen richten om het voor de ogen verdraagzaam te maken. En zo ontstond een nieuwe generatie van lampenkappen van perkament, linnen, zijde en bijvoorbeeld glas. Zo gebruikte Tiffany gekleurd glas. Overigens ver voordat het beroemd werd vanwege haar latere Art Deco designs.

 

bankierslamp
De Emeralite bankierslamp van McFaddin in 1909

Het succes van de Emeralite bankierslamp

In de eerste plaats was sprake van een nieuw technisch concept om de glazen lampenkap te bevestigen. Karakteristiek zijn verder de al dan niet bewerkte koperen voet en het koordje om de lamp aan en uit te doen.

In de tweede plaats was het design van de kap uniek. Uit één stuk glas gefabriceerd met ronde hoeken en gewelfde bovenzijde. De achterzijde is korter en rechter terwijl de voorzijde langer en schuiner is om het lichtoppervlakte te vergroten. Er is echt nagedacht over dit creatieve concept. Voor het eerst werd met twee lagen glas gewerkt. Een doorschijnende, maar dimmende donkergroene (emerald/smaragd) laag van glas aan de buitenzijde en een melkwitte laag van (opaline) glas aan de binnenzijde om maximaal rendement uit het licht te halen.

Beide kleuren verklaren de naam van de lamp: de samentrekking van emerald en day light is Emeralite geworden. De glazen kap is vanaf het begin van de productie in 1909 altijd in het kleine Tsjechische dorpje Rapotin geproduceerd. Vijftig jaar lang.

In de derde plaats werd een geloofwaardige claim geadverteerd: kind to eyes. Het doorschijnende groene licht was een kleur uit de natuur en dus goed en

advertentie-emeralite lamp

rustgevend voor de ogen. Terwijl het reflecterende melkwitte glas ook goed was voor de ogen omdat dit normaal daglicht het meest benaderde. Dit werd niet alleen geloofd bij de aankoop, maar in praktijk zo ervaren. Het was gewoon prettiger lezen en werken in het licht van de Emeralite lamp.

Een laatste en vierde succesfactor was dat naast de bureaulamp ook staande lampen, grotere tafellampen en muurspots aangeboden werden. Succes in line extensions zouden wij dat in marketingtermen noemen vandaag.

De lampen veroverde niet alleen een plaatsje in woningen, maar werden ook standaard gebruikt in het bedrijfsleven, in fabrieken, in scheepshutten, theaters en bibliotheken. Dus zo standaard als bijvoorbeeld de Philips gloeilamp zelf. Het stijlvolle creatieve product werd een huishoudproduct.

 

Waarom is de Emeralite lamp vandaag nog steeds succesvol?

Identificatie! Natuurlijk, de vorm van de kap is tijdloos. En ja, het lichtconcept vervulde een echte behoefte en nog steeds. Maar het succes is vooral verklaarbaar door de gemakkelijke identificatie met het creatief concept omdat onze overgrootouders, grootouders en ouders er mee opgegroeid zijn. Onze generatie herkent de lamp van foto’s, van films, theaters, oude en nieuwe advertenties en een onuitputtelijk stroom van variaties op het oorspronkelijke creatieve en technische design. Het is het feest van herkenning en een fijn gevoel van thuiskomen. Een goede herinnering aan betere tijden.

Het ontwerp zit in je eigen DNA. Het plaatje van de lamp zat al in je beeldbank nog voordat je er een begon te ontwikkelen. Het voelt goed. Het is een stijlkeuze die je nooit hoeft te verantwoorden omdat reacties altijd hetzelfde zullen zijn; een ontwapenend ‘oh, ja…’ met een glimlach. Dat maakt het tot een iconisch design dat in de komende 100 jaar niet zal veranderen. En dat is best een aardige en rustgevende gedachte in je stormachtige bestaan.

 

Tips voor de collectioneur

In haar lange bestaan heeft de firma H.G. Mcfaddin & Co, deels ook onder andere bedrijfsnamen, vier verschillende productieperiodes gekend. De productieperiode vanaf eind jaren ’30 is niet interessant voor de verzamelaar, niet in de laatste plaats omdat glas vervangen werd door een al dan niet geëmailleerde metalen kap. Enfin, kijk maar eens op Ebay. Wil je meer weten over de historie, kijk dan eens op de website van emeralite.com

bankierslamp-modern-design
Nieuwe bankierslamp met modern design.

 

De Emeralite lamp kopen

Dat is eenvoudig. Een nieuwe bankierslamp wordt royaal in alle soorten en maten aangeboden, maar niet meer onder de naam Emeralite. Bankierslamp, bibliotheeklamp of notarislamp zijn de meest geëigende zoektermen. Prijzen voor nieuwe lampen variëren tussen € 60,- en € 350,-. Of toch liever een antieke bankierslamp? Wie weet wordt er een aangeboden in onze categorie antieke verlichting.

Voor een originele McFaddin Emeralite lamp worden veilingprijzen gerealiseerd vanaf € 600,- en voor gave exemplaren praat je snel over enige duizenden euro’s. Deze lampen worden sporadisch aangeboden door vooral Amerikaanse veilinghuizen. Hou in dat geval rekening met een forse rekening voor veilingkosten, vervoerskosten, invoerkosten en het bij de douane direct verrekenen van BTW.

Leave your comment